#08 De Droom blz1

PROJECT: Scriptie over het werk van prof. em. N.J. Habraken OPLEIDING: TU Delft, faculteit Architectuur, scriptie Architectuurgeschiedenis STATUS: Succesvol afgerond juni 2010 DOCENT: ir. Hans van Dijk

Deze scriptie over het gedachten goed van John Habraken heb ik toegespitst op de begintijd van zijn carrière. Met deze scriptie is het interessant de begintijd van Habraken’s carrière te behandelen, mede omdat dit het fundament heeft gelegd voor zowel zijn verdere ontwikkeling als directeur van de Stichting Architectenresearch (hierna S.A.R. te noemen), als eerste decaan -en het mede grondlegger zijn- van de T.U. in Eindhoven, en later als professor aan het M.I.T. van Massachusetts.

Habraken had ideeën over het bouwproces in het algemeen en de woningbouw in het bijzonder in een tijd, (1955-1961) waarin deze ideeën haaks stonden op de gebruikelijke gang van zaken bij het bouwen van de vele wederopbouw-woningen. Doordat de ideeën van Habraken zo haaks stonden op de algemene opinie over bouwen, is het boeiend hier kennis van te nemen. Zeker als we beseffen dat de thema’s die in Habrakens’ werk worden behandeld nog steeds zeer actueel zijn. Misschien is er in eerste plaats in de oplossingen voor de huisvestingsproblematiek die Habraken in 1961 aandraagt, wel de sleutel te vinden tot het reduceren van het aandeel van de bouwsector in het milieuprobleem van nu (anno 2010).

Het eerste deel geeft een grove schets van het heersende klimaat en de denkbeelden m.b.t. het bouwproces en de woningbouw in de jaren 1945-1960. Dit om een achtergrond voor de ideeën van Habraken in die tijd te creëren.

Het tweede deel handelt over het eerste boek van Habraken, namelijk: “De dragers en de mensen, het einde van de massawoningbouw” dat hij schreef in de eerste periode na zijn afstuderen in 1955 aan de TU in Delft. Het geeft een uitgebreide verhandeling over de belangrijkste punten en thema’s die worden aangeraakt in dit boek.

Dit is fascinerend, niet in de eerste plaats omdat de ideeën en meningen in die tijd erg revolutionair te noemen zijn (er waren in die tijd wel meer mensen met revolutionaire ideeën), als wel om het feit dat deze ideeën ook daadwerkelijk in de navolgende periode vanaf 1963 zijn uitgewerkt in hele concrete praktijkvoorbeelden.

Het derde deel gaat over de rol die Habraken vervulde in de periode van 1961-1968. In deze periode vervulde Habraken de rol van directeur van de S.A.R. Deze stichting was in het leven geroepen om te onderzoeken of (en hoe) een grootschalige implementatie van de ideeën van Habraken (ideeën en meningen die aansluiting vonden bij mensen als Prof. Ir. J.A. Lucas, E.F. Groosman, Prof. Bakema, H.A. Maaskant enz.) in het bouwproces kon plaatshebben. Wat in dit verband vooral erg interessant is, is het feit dat iemand als Habraken een visie ontwikkelde, deze vervolgens op een zeer intelligente, precieze en uitgebreide wijze ten tonele bracht, en dan ook nog een groep mensen inspireerde om daadwerkelijk de theorie in de praktijk te brengen. De nadruk ligt dan ook op het beschrijven van het proces van het opzetten van een onderzoeksorganisatie als de SAR, en hoe de ideeën en meningen uit het boek ‘De dragers en de mensen’ uitgewerkt worden tot reële voorstellen.

Tot slot volgt een conclusie waarin geanalyseerd is in welke vorm de goede en vruchtbare ideeën uit het boek “De dragers en de mensen” in de onderzoekspraktijk van de S.A.R. tot uiting zijn gekomen. Dit om een beeld te verkrijgen van de manier waarop Habraken (weliswaar samen met vele anderen) een bijdrage heeft willen leveren aan de grote vraagstukken van de samenleving op het gebied van huisvesting.